red. Aleksandra Sęk

Wiadomo, że są zjawiska, które mogą nas niepokoić, kiedy obserwujemy swoje dziecko i być podstawą do diagnozowania dysleksji:

A. opóźnienie rozwoju mowy polegające na:

a. opóźnienie gaworzenia / gaworzenia samonaśladowczego,
b. braku pierwszych słów przez pierwszy rok życia dziecka,
c. braku prostych zdań przez drugi rok życia dziecka,
d. opóźniony rozwój systemu fonetyczno – fonologicznego dziecka,
e. wady wymowy,

B. opóźnienie rozwoju motoryki dużej:

a. opóźnione chodzenie,
b. niemożność skoordynowania ruchów chodzenie – bieganie,
c. niezadowolenie i ucieczka przed zabawami ruchowymi w tym: wspinania się, jazdy na rowerku,

C. opóźnienie rozwoju motoryki małej:

a. niezadowolenie i ucieczka przed zabawami wymagającymi użycia precyzyjnych ruchów ręką, np.; rysowanie, malowanie, częsta niezdarność w manualna, niezręczność,
b. nieumiejętność układania wieży z klocków,

D. opóźnienie rozwoju praksji oralnej:

a. kłopoty z mową,
b. częste opuszczanie głosek w wyrazie, upraszczanie grup spółgłoskowych,
c. redukcja wyrazu do sylaby,
d. upodobnienia fonetyczne

Bardzo dobrym elementem, który należy badać jest lateralizacja. Dzięki badaniu dominacji stronnej logopeda może wiele zaobserwować. Badanie to możemy wykonywać po ukończeniu przez dziecko trzeciego roku życia, pomimo, że rozwój lateralizacji nadal trwa. O nieprawidłowości mówimy kiedy dziecko mając skończone cztery lata życia nie wykazuje silnej dominacji którejś ze stron. W takim wypadku należy stymulować dziecko, w przeciwnym wypadku przyniesie to kłopoty w rozwoju i zwiększy predyspozycję dyslektyczne dziecka.

Diagnoza dysleksji:

Diagnoza dysleksji polega na szukaniu i analizowaniu przyczyn a nie skutków. Szukanie to podlega uważnej analizie funkcji wzrokowych, słuchowych, i sprawdzeniu czy procesy językowe zdominowane przez prawą półkulę. To wymienione podłoże, którego wynikiem są trudności w pisaniu i czytaniu dziecka.

Istotne ćwiczenia dla dyslektyków:

    a) ćwiczenia kategoryzowania

  • system językowy tworzy się dzięki paradygmatom i kategoryzacjom,
  • w ćwiczeniach tych należy stosować zmienne reguły na jednym materiale, który w tej chwili jest analizowany, np.: arbuza kategoryzujemy do owoców, jak i również do przedmiotów okrągłych, słodkich, wodnistych, zielonych, ale i zielono-czerwonych,

  • b) ćwiczenia sekwencji:

  • sprawność lewopółkulowa, dzięki której nabywamy prawidłowe mechanizmy językowe,
  • ćwiczenia sekwencji wykonujemy w trzech kategoriach: słuchowych, wzrokowych i ruchowych, pamiętając o nienaruszalnej kolejności: samodzielne naśladowanie → samodzielne kontynuowanie → samodzielne uzupełnianie,
  • powtarzanie → budowanie sekwencji liter / dźwięków,

  • c) ćwiczenia sprawności wykonania obrotów w przestrzeni

  • dzięki tej sprawności potrafimy odróżnić litery: [p, b, d, g],
  • doskonalenie tej sprawności nie odbywa się na materiale literowym,

  • d) ćwiczenia pamięci:

  • pamięci symultanicznej / pamięci prawopółkulowej, dzięki niej jesteśmy w stanie zapamiętać kilka czynników w tym samym czasie,
  • pamięci sekwencyjnej / pamięci lewopółkulowej, dzięki której potrafimy zapamiętać szczegółową kolejność tych czynników,
  • dzięki pamięci symultaniczno-sekwencyjnej, biegle posługujemy się językiem ( w mowie i piśmie). Stymulacja ta powinna odbywać się zarówno drogą słuchową i wzrokową.

  • e) ćwiczenia analizy i syntezy wzrokowej / słuchowej na materiale tematycznym / atematycznym,

    f) ćwiczenia porządkowania świata od lewej do prawej:

  • umiejętność ta jest uwarunkowana kulturowo,
  • ćwiczenia te są bardzo ważne, aby w przyszłości dziecko nie miało problemów z opuszczaniem liter / sylab / słów / całych wersów tekstu, czy dokonywania metatez i przestawek, co skutkuje nie tylko wolnym tempem czytania, ale i obniżonym rozumieniem czytanego tekstu.
#speech #speechtheraphy #teczkalogopedy #szkoleniaonline #kursyonline

Bibliografia:
1. Marta Korendo „Dysleksja – problem wciąż nieznany”, Studia Pedagogiczne. Problemy Społeczne, Edukacyjne i Artystyczne 18, 231-24.

Leave a Comment