red. Aleksandra Sęk

Logopeda diagnozując, sprawdza narządy mowy, jego funkcje i napięcie mięśniowego pacjenta. W terapii integracji dużą rolę odgrywa sposób, w jaki pacjent reaguje na dotyk. Reakcję tą nazywamy reakcją nerwowo-mięśniową. Bardzo często celem usprawnienia narządów mowy jest ich stymulacja. Stymulować możemy na różne sposoby:

  • masowanie bez wibracji, ale z zachowaniem prawidłowego kierunku,
  • uciskanie, palpacja,
  • drżenie czy masaż wibratorem logopedycznym,
  • poklepywanie i dotykanie w celu odwrażliwienia poprzez dotyk czy głaskanie.
Stymulując obszar orofacjalny, stymulujemy jednocześnie ośrodki kory mózgu odpowiadające za mowę. W taki sposób zwiększamy szanse na polepszenie sprawności mięśni twarzy, funkcji prymarnych jak połykanie, odgryzanie, gryzienie i żucie. (Prochowicz 2002, Stecko 2012).

Narządy, na których najbardziej zależy nam w terapii orofacjalnej to:

  • wargi,
  • podniebienie twarde,
  • język,
  • żuchwa.
Skutki nadwrażliwości, czyli kiedy może wystąpić uczucie dyskomfortu

Pacjent z nadwrażliwością z strefie orofacjalnej będzie przejawiał ową nadwrażliwość w dwóch sferach: poprzez dotyk i / lub samo wyobrażenie. Pacjenci z nadwrażliwością w sferze orofacjalnej wykazują ową wrażliwość wewnątrz jamy ustnej. Bywają pacjenci, którzy nie tylko poprzez dotyk, ale często samo wyobrażenie przez pacjenta tej czynności czy widok modelu jamy ustnej w gabinecie, może powodować poczucie dyskomfortu, a podczas dotyku poczucie bólu, a niekiedy również odruchu wymiotnego. Dodatkowe utrudnienia mogą pojawić się podczas codziennych czynności, takich jak: mycie zębów, spożywanie pokarmów o natężonej konsystencji czy spoglądania w lusterko podczas otwierania buzi i ćwiczeń logopedycznych.

Skąd pojawia się nadwrażliwość, czyli przyczyny w sferze orofacjalnej

Bardzo często nadwrażliwość w sferze orofacjalnej wynika z braku bodźcowania i niedoboru integracji sensorycznej. Jednym słowem sensoryczny aparat artykulacyjny jest za mało stymulowany. (Małgorzata Serzysko-Zdanowska) Co może być spowodowane wybiórczością pokarmową wynikającą z nie jedzenia pokarmów o nieznanej, chropowatej konsystencji. Tacy pacjenci powinni być wnikliwie zdiagnozowani przez terapeutę, ponieważ często okazuję się, że nadwrażliwość występuje nie tylko sferę oralną, ale i również w inne sfery ciała. Terapia dopasowana indywidualnie do pacjenta, która przyniesie uśmiech, efekty i komfort.

Terapia pacjentów z nadwrażliwością

Jednym z pierwszych etapów pracy logopedy powinno być odwrażliwienie okolicy, która przynosi pacjentowi dyskomfort, ale logopedzi powinni tak samo skupić się na budowaniu zaufania u małych pacjentów. Poczucie bezpieczeństwa jest istotnym elementem w terapii, którego nie może zabraknąć. Na początku należy odwrażliwić inne nadwrażliwe sfery, aby zacząć zbliżać się do strefy orofacjalnej, na której najbardziej zależy logopedom. (Małgorzata Serzysko-Zdanowska)

Ćwiczenia dla pacjentów z nadwrażliwością:

Ćwiczenia czynne:
    a) ćwiczenia języka:
  • pionizacja języka,
  • wysuwanie do przodu z naprzemiennym cofaniem języka,
  • rozluźnienie języka poprzez wysunięcie go na brodę,
  • dotykanie kącika ust czubkiem języka (na przemian prawy kącik i lewy,
  • próby dotknięcia językiem nosa,
  • próby wypchnięcia językiem prawego i lewego policzka,
  • mlaskanie i kląskanie,
  • stworzenie „rurki” z języka,

  • b) ćwiczenia warg
  • ułożenie warg w dziubek,
  • nadmuchiwanie policzków wdychanym powietrzem przez nos,
  • parskanie,
  • powolne wydychanie powietrza przez usta.
Ćwiczenia bierne: np. masaż wibratorem.

#speech #speechtheraphy #teczkalogopedy #szkoleniaonline #kursyonline #strefaorofacjalna #nadwrażliwość #nadwrażliwośćorofacjalna

Bibliografia:
1. Jakub Skrzek, ,,Wpływ ingerencji dotykowej na automatyzację głosek u dzieci z dyslalią obwodową”, Warszawa 2017.
2. Marzena Machoś, ,,Uwagi o ważności wczesnej diagnozy neurologopedycznej”, Zabrze.
3. Małgorzata Serzysko-Zdanowska, ,,Logopedia sensoryczna jako wsparcie rozwoju mowy dziecka. Studium indywidualnego przypadku” [w:] Student niepełnosprawny. Szkice i rozprawy.

Leave a Comment